Shloka 81
Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
कलशीतीर्थमें जलका आचमन करके श्रद्धालु और जितेन्द्रिय मानव अग्निष्टोमयज्ञका फल पाता है ।। सरकस्य तु पूर्वेण नारदस्य महात्मन: । तीर्थ कुरुकुलश्रेष्ठ अम्बाजन्मेति विश्रुतम्,कुरुकुलश्रेष्ठ! सरकतीर्थके पूर्वमें महात्मा नारदका तीर्थ है, जो अम्बाजन्मके नामसे विख्यात है
kalaśītīrthe jalaṃ ācaman kṛtvā śraddhāvān jitendriyo manuṣyo ’gniṣṭomayajñasya phalaṃ prāpnoti || sarakasya tu pūrveṇa nāradasya mahātmanaḥ | tīrthaṃ kurukulaśreṣṭha ambājānmeti viśrutam ||
ಕಲಶೀ-ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಜಲವನ್ನು ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳ, ಇಂದ್ರಿಯಜಿತನಾದ ಮಾನವನು ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಕುರೂಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸರಕ-ತೀರ್ಥದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ನಾರದನ ತೀರ್ಥವಿದ್ದು, ಅದು ‘ಅಂಬಾಜನ್ಮ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that pilgrimage is not merely travel: when performed with śraddhā (reverence) and jitendriyatā (sense-control), even a simple purificatory act like ācamana can yield merit comparable to a major Vedic sacrifice (Agniṣṭoma).
Ghūlastya describes the spiritual benefits of specific tīrthas and locates them geographically: Kalaśī-tīrtha grants Agniṣṭoma-like merit, and east of Saraka-tīrtha lies Nārada’s famed tīrtha called Ambājānma.