Shloka 20
Parṇāda’s Report; Bāhuka’s Counsel; Damayantī’s Strategic Svayaṃvara Message (अध्याय ६८)
दुष्करं कुरुते5त्यन्तं हीनो यदनया नल: । धारयत्यात्मनो देहं न शोकेनापि सीदति,इससे विलग होकर राजा नल यदि अपने शरीरको धारण करते हैं और शोकसे शिथिल नहीं हो रहे हैं तो यह समझना चाहिये कि वे अत्यन्त दुष्कर कर्म कर रहे हैं
duṣkaraṃ kurute 'tyantaṃ hīno yad anayā nalaḥ | dhārayaty ātmano dehaṃ na śokenāpi sīdati ||
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ದೀನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಲನು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡು, ಶೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಕುಸಿಯದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ದುಃಖವನ್ನು ಸ್ಥೈರ್ಯದಿಂದ ಸಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ।
युदेव उवाच
Educational Q&A
True strength is the ability to endure intense grief without losing self-command—maintaining one’s body and duties even when emotionally devastated is portrayed as an exceptionally difficult virtue.
Yudhiṣṭhira reflects on Nala’s condition after separation from Damayantī: despite being brought low, Nala continues to live and does not succumb to sorrow, which Yudhiṣṭhira recognizes as extraordinary endurance.