Shloka 2
नलदमयन्त्युपाख्यानम्—नलप्रशंसा हंसदूतवृत्तान्तः
Nala–Damayantī Upākhyāna: Praise of Nala and the Swan-Messenger Episode
कथं च राजा पुत्र तमुपेक्षेताल्पचेतसम् । दुर्योधनं पाण्डुपुत्रान् कोपयानं महारथान्,उस मन्दबुद्धि राजकुमार दुर्योधनको ही किसी तरह त्याग देना उनके लिये सर्वथा उचित था जो महारथी पाण्डवोंको अपने दुर्व्यवहारसे कुपित करता जा रहा था
kathaṃ ca rājā putra tam upekṣetālpacetasam | duryodhanaṃ pāṇḍuputrān kopayānaṃ mahārathān ||
ಜನಮೇಜಯನು ಕೇಳಿದನು—ತನ್ನ ದುರ್ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಮಹಾರಥಿಗಳಾದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೋಪಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿ ಪುತ್ರ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ರಾಜನು ಹೇಗೆ ಉಪೇಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲನು? ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಥ ಮೂಢ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಬದಿಗಿಡುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲವೇ?
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
A ruler’s duty (rājadharma) includes restraining harmful conduct even when it comes from one’s own child. Indulgence toward a foolish, provocative heir becomes complicity in injustice and endangers the kingdom.
Janamejaya challenges the moral logic of the situation: he asks how the king could keep overlooking Duryodhana’s small-minded behavior as it repeatedly angered the powerful Pāṇḍavas, thereby intensifying hostility and pushing events toward open conflict.