Shloka 5
Arjuna’s Himalayan Departure and the Commencement of Severe Tapas
Janamejaya’s Inquiry; Sages Approach Śiva
किरातवेषसंच्छन्न: स्त्रीभिश्वापि सहस्रश: । अशोभत तदा राजन् स देशोडतीव भारत,उनके साथ भगवती उमा भी थीं, जिनका व्रत और वेष भी उन्हींके समान था। अनेक प्रकारके वेष धारण किये भूतगण भी प्रसन्नतापूर्वक उनके पीछे हो लिये थे। इस प्रकार किरातवेषमें छिपे हुए श्रीमान् शिव सहसों स्त्रियोंसे घिरकर बड़ी शोभा पा रहे थे। भरतवंशी राजन! उस समय वह प्रदेश उन सबके चलने-फिरनेसे अत्यन्त सुशोभित हो रहा था
kirātaveṣasaṃchannaḥ strībhiś cāpi sahasraśaḥ | aśobhata tadā rājan sa deśo ’tīvabhārata ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ರಾಜನೇ! ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಿರಾತವೇಷದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾದ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಶಂಕರನು ಸಾವಿರಾರು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು. ಭರತವಂಶಜನೇ! ಆ ಮಹಾಪರಿವಾರದ ಚಲನವಲನಗಳಿಂದ ಆ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಶೋಭಿಸಿತು.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a recurring Mahābhārata motif: the divine may appear in humble or unexpected forms. Ethical discernment and reverence should not depend solely on outward appearance; true greatness can be concealed beneath a disguise.
Vaiśampāyana describes a scene where Śiva, hidden in the attire of a Kirāta (hunter), moves through the area surrounded by a vast retinue of women, making the entire region appear splendid and animated.