Shloka 7
Yudhiṣṭhira’s Reproof and Vow-Logic: On Dice-Deception, Exile Terms, and the Governance of Anger
Adhyāya 35
यो न याति प्रसंख्यानमस्पष्टो भूमिवर्धन: । अयातयित्वा वैराणि सोडवसीदति गौरिव,जिसका प्रभाव छिपा हुआ है, वह भूमिके लिये भाररूप ही है, क्योंकि वह जनसाधारणमें ख्याति नहीं प्राप्त कर सकता। वह वैरका प्रतिशोध न लेनेके कारण बैलकी भाँति दुःख उठाता रहता है
yo na yāti prasaṅkhyānam aspaṣṭo bhūmi-vardhanaḥ | ayātayitvā vairāṇi so 'ḍavāsīdati gaur iva ||
ಯಾರ ಶಕ್ತಿ ಅಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು ಜನಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ಇರುವನೋ, ಅವನು ಭೂಮಿಗೆ ಭಾರ ಮಾತ್ರ; ಮತ್ತು ವೈರಾಗಳನ್ನು ತೀರಿಸಿ ಪ್ರತೀಕಾರ ಮಾಡದೆ ಇರುವವನು, ಜೂಗಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಎಮ್ಮೆಯಂತೆ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತಾನೆ.
भीमसेन उवाच
Educational Q&A
Bhīma frames a kṣatriya ethic: strength that remains unasserted and unrecognized is socially futile, and unresolved enmity (failure to ‘set right’ wrongs) leads to prolonged suffering; therefore one should act decisively to uphold honor and settle conflicts.
In the forest-exile context, Bhīma speaks forcefully about the consequences of inaction: if the wrongs done to the Pāṇḍavas are not answered and hostilities are not brought to a conclusion, they will continue to endure humiliation and pain—like an ox bearing a yoke.