Shloka 9
दिष्ट्या पञ्चसु रक्तो5सि दिष्ट्या ते घट्पदी जिता । द्वे पूर्वे मध्यमे द्वे च द्वे चान्ते साम्परायिके
yakṣa uvāca | diṣṭyā pañcasu rakto 'si diṣṭyā te ṣaṭpadī jitā | dve pūrve madhyame dve ca dve cānte sāmparāyike ||
ಯಕ್ಷನು ಹೇಳಿದನು—ಸೌಭಾಗ್ಯದಿಂದ ನೀನು ಪಂಚ (ಅಂತರಂಗ ಶಿಸ್ತುಗಳು) ಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದೀಯ; ಸೌಭಾಗ್ಯದಿಂದ ನೀನು ಷಟ್ಪದಿ—ಆರು ವಿಧದ ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನು—ಜಯಿಸಿದ್ದೀಯ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಇರುತ್ತವೆ, ಎರಡು ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಎರಡು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.
यक्ष उवाच
Educational Q&A
The verse praises mastery of inner discipline (the five: calm, sense-control, withdrawal, forbearance, and focused composure) and urges victory over the six life-afflictions—hunger/thirst, grief/delusion, and finally old age/death—by recognizing their timing and not being ruled by them.
In the Yakṣa–Yudhiṣṭhira dialogue, the Yakṣa commends the interlocutor’s spiritual maturity: devotion to the five disciplines and conquest of the sixfold defects, distinguishing which troubles arise early, mid-life, and at life’s end.