Shloka 6
पानीयमन्तिके पश्य वृक्षांश्चाप्युदकाश्रितान् । एते हि भ्रातर: श्रान्तास्तव तात पिपासिता:,वैशम्पायनजी कहते हैं--तदनन्तर राजा युधिष्ठिरने नकुलसे कहा--“माद्रीनन्दन! किसी वृक्षपर चढ़कर सब दिशाओंमें दृष्टिपात करो। कहीं आस-पास पानी हो, तो देखो अथवा जलके किनारे होनेवाले वृक्षोंपर भी दृष्टि डालो। तात! तुम्हारे ये भाई थके-माँदे और प्यासे हैं!
vaiśampāyana uvāca |
pānīyam antike paśya vṛkṣāṁś cāpy udakāśritān |
ete hi bhrātaraḥ śrāntās tava tāta pipāsitāḥ ||
“ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನೀರು ಇದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡು; ನೀರಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಮರಗಳನ್ನೂ ಗಮನಿಸು. ತಾತಾ! ನಿನ್ನ ಈ ಸಹೋದರರು ದಣಿದಿದ್ದಾರೆ, ದಾಹದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Attentive leadership expresses dharma through practical compassion: noticing others’ suffering, giving clear guidance, and using signs in nature (water-side trees) to meet urgent needs without panic.
In the forest, the Pāṇḍava brothers are exhausted and thirsty. Yudhiṣṭhira instructs Nakula to look nearby for water, using the presence of water-dependent trees as an indicator, while Vaiśampāyana narrates the scene.