Shloka 19
Devanagari script
अनादृत्य तु तद् वाक््यं सहदेव: पिपासित: । अपिबच्छीतलं तोय॑ं पीत्वा च निपपात ह,प्यासे सहदेव उस वचनकी अवहेलना करके वहाँका ठंडा जल पीने लगे एवं पीते ही अचेत होकर गिर पड़े
Transliteration
anādṛtya tu tad vākyaṃ sahadevaḥ pipāsitaḥ | apibac chītalaṃ toyaṃ pītvā ca nipapāta ha ||
Translation
ಆದರೆ ದಾಹದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ಸಹದೇವನು ಆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ತಣ್ಣನೆಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದನು; ಕುಡಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ಮೂರ್ಚ್ಛೆಗೊಂಡು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.
Word by Word
अनादृत्यhaving disregarded
अनादृत्य:
TypeVerb
Rootअन् + आदृ (धातु) → अनादृत्य (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि, non-finite
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formneuter, accusative, singular
वाक्यम्speech/statement
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
Formneuter, accusative, singular
सहदेवःSahadeva
सहदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootसहदेव
Formmasculine, nominative, singular
पिपासितःthirsty
पिपासितः:
TypeAdjective
Rootपिपासित (पिपासा + इतच्/क्त-प्रत्यय; adjectival)
Formmasculine, nominative, singular
अपिबत्drank
अपिबत्:
TypeVerb
Rootपा (पिबति)
Formलङ् (imperfect), परस्मैपद, 3rd, singular
शीतलम्cool/cold
शीतलम्:
TypeAdjective
Rootशीतल
Formneuter, accusative, singular
तोयम्water
तोयम्:
Karma
TypeNoun
Rootतोय
Formneuter, accusative, singular
पीत्वाhaving drunk
पीत्वा:
TypeVerb
Rootपा (धातु) → पीत्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि, non-finite
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
निपपातfell down
निपपात:
TypeVerb
Rootपत् (नि + पत्)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, 3rd, singular
हindeed/for emphasis
ह:
TypeIndeclinable
Rootह
Speaker
यक्ष उवाच
Characters & Entities
S
SahadevaY
Yakṣa (as the speaker in context)C
cool waterT
the warning/instruction (tad vākya)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes