Shloka 9

Dharma-pratyabhijñāna and Vara-pradāna (धर्मप्रत्यभिज्ञानम्—वरप्रदानम्)

Devanagari script

श्वोभूते भर्तमरणे सावित्र्या भरतर्षभ । दुःखान्वितायास्तिष्ठन्त्या सा रात्रिवर्यत्यवर्तत,भरतश्रेष्ठ कल ही पतिदेवकी मृत्यु होनेवाली है, यह सोचकर दुःखमें डूबी हुई सावित्रीकी वह रात खड़े-ही-खड़े बीत गयी

Transliteration

śvobhūte bhartṛmaraṇe sāvitr̥yā bharatarṣabha | duḥkhānvitāyās tiṣṭhantyā sā rātrir varyaty avartata ||

Translation

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾಳೆ ಗಂಡನ ಮರಣವೆಂದು ತಿಳಿದು ದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿತಳಾದ ಸಾವಿತ್ರಿ ನಿಂತಂತೆಯೇ ನಿಂತಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಅವಳಿಗೆ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾತ್ರಿಯು ಕಳೆದುಹೋಯಿತು.”

Word by Word

श्वःtomorrow

भूतेwhen it has come/occurred (in the time that comes)

भर्तृ-मरणेin the husband's death

सावित्र्याःof Savitri

भरत-ऋषभO bull among the Bharatas

दुःख-अन्वितायाःof (her) who was afflicted with sorrow

तिष्ठन्त्याःof (her) standing

साthat (she)

रात्रिःnight

वर्याexcellent/long (as an epithet)

अवर्ततpassed/elapsed

भरत-श्रेष्ठO best of the Bharatas

Speaker

मार्कण्डेय उवाच

Characters & Entities

Mārkaṇḍeya

Sāvitrī

Satyavān (implied as ‘husband’)

Bharatarṣabha (epithet; contextually Yudhiṣṭhira)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes