Shloka 10
Yakṣa-saṃvāda: Yudhiṣṭhira’s Interrogation at the Guarded Water
अश्वपतिरवाच सुखं च दुःखं च भवाभवात्मकं यदा विजानाति सुताहमेव च । न मद्विधे युज्यति वाक्यमीदृशं विनिश्चयेनाभिगतो5स्मि ते नूप,अश्वपतिने कहा--राजन्! सुख और दुःख तो उत्पन्न और नष्ट होनेवाले हैं। इस बातको मैं और मेरी पुत्री दोनों जानते हैं। मेरे-जैसे मनुष्यसे आपको ऐसी बात नहीं कहनी चाहिये। मैं तो सब प्रकारसे निश्चय करके ही आपके पास आया हूँ
Aśvapatir uvāca: sukhaṁ ca duḥkhaṁ ca bhavābhavātmakaṁ yadā vijānāti sutāham eva ca | na madvidhe yujyati vākyam īdṛśaṁ viniścayenābhigato ’smi te nṛpa ||
ಅಶ್ವಪತಿ ಹೇಳಿದರು—ರಾಜನೇ! ಸುಖವೂ ದುಃಖವೂ ಉದಯಿಸಿ ಲಯವಾಗುವ ಸ್ವಭಾವದ್ದೇ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪುತ್ರಿ—ಇಬ್ಬರೂ ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ. ನನ್ನಂತಹವನಿಗೆ ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದಲೇ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
हुमत्सेन उवाच
Educational Q&A
Pleasure and pain are transient (arising and passing away). Recognizing their impermanence supports steadiness and ethical clarity; one should speak appropriately and act only after firm discernment.
Aśvapati addresses a king, rejecting a line of talk he deems unsuitable for him, and emphasizes that both he and his daughter already understand the fleeting nature of happiness and sorrow; he has approached the king with a settled decision.