Shloka 26
यक्षोपाख्यान-प्रवेशः
Entry into the Yakṣa-Lake Episode
सावित्रयुवाच सकृदंशो निपतति सकृत् कन्या प्रदीयते । सकृदाह ददानीति त्रीण्येतानि सकृत् सकृत्,सावित्री बोली--भाइयोंमें धनका बँटवारा एक ही बार होता है, कन्या एक ही बार दी जाती है तथा श्रेष्ठ दाता “मैं दूँगा', यह कहकर एक ही बार वचनदान करता है। ये तीन बातें एक-एक बार ही होती हैं। सत्यवान् दीर्घायु हों या अल्पायु, गुणवान् हों या गुणहीन; मैंने उन्हें एक बार अपना पति चुन लिया। अब मैं दूसरे किसी पुरुषका वरण नहीं कर सकती
sāvitrī uvāca | sakṛd aṁśo nipatati sakṛt kanyā pradīyate | sakṛd āha dadānīti trīṇy etāni sakṛt sakṛt | satyavān dīrghāyuḥ vā alpayuḥ guṇavān vā guṇahīnaḥ | mayā sa eka-vāraṁ patiḥ vṛtaḥ | adhunā ahaṁ dvitīyaṁ puruṣaṁ na varayituṁ śaknomi |
ಸಾವಿತ್ರಿ ಹೇಳಿದರು—ಸಹೋದರರ ನಡುವೆ ಪಾಲು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ; ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾತ ‘ನಾನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ಈ ಮೂರು ಕಾರ್ಯಗಳೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸತ್ಯವಾನನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯನಾಗಿರಲಿ, ಗುಣವಂತನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಗುಣಹೀನನಾಗಿರಲಿ—ನಾನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಅವನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ; ಈಗ ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ವರಿಸಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the dharmic weight of a once-given commitment: certain social and moral acts—inheritance allotment, giving a daughter in marriage, and a donor’s pledge—are meant to be irrevocable. Sāvitrī applies this principle to marital fidelity, asserting that her chosen husband cannot be replaced by convenience or fear.
Sāvitrī defends her decision to marry Satyavān despite ominous knowledge about his lifespan. She argues that her choice was made once and is binding, regardless of whether he is destined to live long or die soon, and regardless of his qualities; she will not seek another husband.