Shloka 25
Sāvitrī-Upākhyāna: Dyumatsena’s Restoration and the Return to Kāmyaka
Conclusion
Devanagari script
गतास्तु दक्षिणामाशां ये वै वानरपुड्रवा: । आशावांस्तेषु काकुत्स्थ: प्राणानातों5भ्यधारयत्,जो प्रमुख वानर दक्षिण दिशाकी ओर गये थे, उन्हींसे सीताका वास्तविक समाचार मिलनेकी आशा बँधी हुई थी, इसीलिये व्यथित होनेपर भी श्रीरामचन्द्रजी अपने प्राणोंको धारण किये रहे
Translation
ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರಿಂದಲೇ ಸೀತೆಯ ನಿಜವಾದ ಸುದ್ದಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಶೆ ಇತ್ತು; ಆದ್ದರಿಂದ ವ್ಯಥಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಶ್ರೀರಾಮನು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.
Word by Word
गताःgone
गताः:
Karta
TypeAdjective
Rootगतम् (√गम्)
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
दक्षिणाम्southern
दक्षिणाम्:
TypeAdjective
Rootदक्षिणा
FormFeminine, Accusative, Singular
आशाम्direction/quarter
आशाम्:
Karma
TypeNoun
Rootआशा
FormFeminine, Accusative, Singular
येwho/which
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वैindeed/assuredly
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
वानरपुङ्गवाःchiefs/best of monkeys
वानरपुङ्गवाः:
Karta
TypeNoun
Rootवानरपुङ्गव
FormMasculine, Nominative, Plural
आशावान्hopeful
आशावान्:
TypeAdjective
Rootआशावन्त्
FormMasculine, Nominative, Singular
तेषुin them/among them
तेषु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
काकुत्स्थःRama (descendant of Kakutstha)
काकुत्स्थः:
Karta
TypeNoun
Rootकाकुत्स्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राणान्life-breaths/life
प्राणान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Accusative, Plural
आत्मनःof himself
आत्मनः:
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
अभ्यधारयत्held up/sustained
अभ्यधारयत्:
TypeVerb
Rootअभि-√धृ
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes