Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Sāvitrī’s Report and Nārada’s Prognosis (सावित्र्याख्यान—सत्यवान्-गुणवर्णनं तथा अल्पायुषः पूर्वसूचना)

स तद्‌ राजा वच: श्रुत्वा विप्रियं दारुणोदयम्‌ । दुःखारतोीं भरतश्रेष्ठ न किंचिद्‌ व्याजहार ह,भरतश्रेष्ठ) कैकेयीका यह अप्रिय एवं भयानक परिणामवाला वचन सुनकर राजा दशरथ दुःखसे आतुर हो अपने मुँहसे कुछ भी बोल न सके

sa tad rājā vacaḥ śrutvā vipriyaṃ dāruṇodayam | duḥkhārto hi bharataśreṣṭha na kiñcid vyājahāra ha ||

ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಕೈಕೇಯಿಯ ಆ ಅಪ್ರಿಯವೂ ಭೀಕರ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನೂ ಹೊತ್ತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು (ದಶರಥ) ದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಾರದೆ ಹೋದನು.

सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
वचःspeech/words
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (अव्यय-भावे), कर्तरि
विप्रियम्unpleasant
विप्रियम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
दारुण-उदयम्having a dreadful outcome
दारुण-उदयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदारुण (प्रातिपदिक) + उदय (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
दुःख-आर्तःdistressed with sorrow
दुःख-आर्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + आर्त (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
भरत-श्रेष्ठO best of the Bharatas
भरत-श्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
Karma
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
व्याजहारsaid/uttered
व्याजहार:
TypeVerb
Rootआहृ/अह् (धातु) (उपसर्ग: वि + आ)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
indeed/for emphasis
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
D
Daśaratha
K
Kaikeyī
B
Bharataśreṣṭha (Yudhiṣṭhira)