Shloka 4
Mārkaṇḍeya’s Consolation to the King: Exempla of Rāma and the Efficacy of Allies (मार्कण्डेयाश्वासनम्)
Devanagari script
ता: सदा तं महात्मानं संतोषयितुमुद्यता: । ऋषिं भरतशार्दूल नृत्यगीतविशारदा:,भरतमश्रेष्ठ! वे तीनों ही नाचने और गानेकी कलामें निपुण थीं तथा सदा ही उन महात्मा महर्षिको संतुष्ट रखनेके लिये सचेष्ट रहती थीं ॥॥|॥॥॥/ / ५५५५ ॥॥॥॥॥॥॥५/७ ३३७॥
Transliteration
tāḥ sadā taṃ mahātmānaṃ santoṣayitum udyatāḥ | ṛṣiṃ bharataśārdūla nṛtyagītaviśāradāḥ ||
Translation
ಆ ಮೂವರು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸದಾ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಓ ಭರತಶಾರ್ದೂಲನೇ! ನೃತ್ಯ-ಗೀತಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಪುಣರು; ಋಷಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
Word by Word
ताःthey (those women)
ताः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
महात्मानम्the great-souled one
महात्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
संतोषयितुम्to please / to satisfy
संतोषयितुम्:
TypeVerb
Rootसंतोषय् (संतोषयति)
FormTumun (infinitive), Parasmaipada (causative usage)
उद्यताःintent / ready / striving
उद्यताः:
Karta
TypeAdjective
Rootउद्यत
FormFeminine, Nominative, Plural
ऋषिम्the sage
ऋषिम्:
Karma
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Accusative, Singular
भरतशार्दूलO tiger among the Bharatas
भरतशार्दूल:
TypeNoun
Rootभरतशार्दूल
FormMasculine, Vocative, Singular
नृत्यगीतविशारदाःskilled in dance and song
नृत्यगीतविशारदाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनृत्यगीतविशारद
FormFeminine, Nominative, Plural
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
म
मार्कण्डेय (Mārkaṇḍeya)ऋ
ऋषि (the sage, unnamed in this verse)भ
भरतशार्दूल (address to the listener, likely Yudhiṣṭhira in context)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes