Shloka 77
Indrajit’s Binding, Restoration by Viśalyā, and Counsel Restraining Rāvaṇa (Āraṇyaka Parva 273)
“इस कारण अर्जुनको कोई नहीं जीत सकता। उनका वेग सहन करना देवताओंके लिये भी कठिन है; फिर कौन ऐसा मनुष्य है जो युद्धमें अर्जुनपर विजय पा सके? ।। तमेकं वर्जयित्वा तु सर्व यौधिष्ठिरं बलम् | चतुर: पाण्डवान् राजन् दिनैकं जेष्यसे रिपून्,“राजन्! केवल अर्जुनको छोड़कर एक दिन ही तुम युधिष्ठिरकी सारी सेनाको और अपने शत्रु चारों पाण्डवोंको भी जीत सकोगे”
tasmād arjunaṃ kaścid api na jetum arhati | tasya vegaḥ surair api soḍhuṃ duṣkaraḥ; punaḥ ko nāma mānuṣo yuddhe ’rjunam abhibhavitum śaknoti || tam ekaṃ varjayitvā tu sarvaṃ yudhiṣṭhira-balam | caturaḥ pāṇḍavān rājan dinaikaṃ jeṣyase ripūn ||
ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಯಾರೂ ನಿಜವಾಗಿ ಜಯಿಸಲಾರರು. ಅವನ ವೇಗವನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಸಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ; ಹಾಗಿರಲು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾನವನು ಅರ್ಜುನನ ಮೇಲೆ ವಿಜಯ ಪಡೆಯಬಲ್ಲನು? ಆದರೆ, ರಾಜನೇ, ಆ ಒಬ್ಬನಾದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರೆ, ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ನೀನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಶತ್ರುಗಳಾದ ನಾಲ್ವರು ಪಾಂಡವರನ್ನೂ ಜಯಿಸಬಲ್ಲೆ.
भीमसेन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the limits of human power before extraordinary excellence: Arjuna’s martial energy is portrayed as beyond ordinary conquest, even daunting to the gods. Ethically, it highlights discernment in conflict—recognizing where victory is realistic and where it is not, and how a single exceptional person can decisively shape outcomes.
Bhīma speaks to a king, praising Arjuna’s unmatched battlefield force. He argues that no one can defeat Arjuna; however, if Arjuna is excluded, then the remaining Pāṇḍavas and Yudhiṣṭhira’s forces could be overcome quickly—within a day—emphasizing Arjuna’s pivotal role in the balance of power.