Shloka 20
कुम्भकर्णवधः — Kumbhakarṇa’s Fall and the Renewal of the Engagement
इत्येते वै कथिता: पाण्डुपुत्रा यांस्त्वं मोहादवमन्य प्रवृत्त: । यद्येतेभ्यो मुच्यसे<रिष्टदेह: पुनर्जन्म प्राप्स्पसे जीव एव,इस प्रकार मैंने तुझे इन पाण्डवोंका परिचय दिया है, जिनका अपमान करके तू मोहवश इस नीच कर्ममें प्रवृत्त हुआ है। यदि आज तू इनके हाथोंसे जीवित बच जाय और तेरे शरीरपर कोई आँच नहीं आये, तो तुझे जीते-जी यह दूसरा जन्म प्राप्त हो
ity ete vai kathitāḥ pāṇḍuputrā yāṁs tvaṁ mohād avamanya pravṛttaḥ | yady etebhyo mucyase 'riṣṭadehaḥ punarjanma prāpsyase jīva eva ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆನು; ನೀನು ಮೋಹದಿಂದ ಅವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಈ ನೀಚ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತನಾದೆ. ಇಂದು ನೀನು ಅವರ ಕೈಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿದರೂ, ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ನಿನ್ನ ದುಷ್ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ‘ಎರಡನೇ ಜನ್ಮ’—ಬಲಾತ್ಕೃತ ರೂಪಾಂತರ—ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Contempt born of delusion leads one into ignoble action, and even if one escapes immediate physical harm, moral causality still brings a ‘second birth’—a forced change of status, identity, or suffering that functions like rebirth. The verse stresses accountability beyond mere survival.
Vaiśaṃpāyana concludes a description/introduction of the Pāṇḍavas and rebukes the addressed person for having insulted them and acted wrongly. He warns that even if the person survives uninjured, the consequences will still overtake him in the form of a figurative ‘rebirth’ while alive.