Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

कुम्भकर्णवधः — Kumbhakarṇa’s Fall and the Renewal of the Engagement

य: खड्गयोधी लघुचित्रहस्तो महांश्व धीमान्‌ सहदेवोडद्धितीय:,जो खड्गद्वारा युद्ध करनेकी कलामें कुशल हैं, जिनका हाथ बड़ी फुर्तीसे अदभुत पैंतरे दिखाता हुआ चलता है, जो परम बुद्धिमान्‌ और अद्वितीय वीर हैं, वे सहदेव मेरे पाँचवें पति हैं। ओ मूढ़ प्राणी! जैसे दैत्योंकी सेनामें देवराज इन्द्रका पराक्रम प्रकट होता है, उसी प्रकार युद्धमें तू आज सहदेवका महान्‌ पौरुष देखेगा। वे शौर्यसम्पन्न, अस्त्रविद्याके विशेषज्ञ, बुद्धिमान, मनस्वी तथा धर्मपुत्र राजा युधिष्ठिरका प्रिय करनेवाले हैं

yaḥ khaḍgayodhī laghucitrahasto mahāṃś ca dhīmān sahadevo 'dvitīyaḥ | yo khaḍgadvārā yuddha-kalāyāṃ kuśalaḥ, yasya hastaḥ mahā-vegena adbhuta-paitarān darśayan calati, yaḥ paramabuddhimān advitīya-vīraḥ—sa sahadevaḥ mama pañcamaḥ patiḥ | he mūḍha prāṇin! yathā daitya-senāyāṃ devarāja-indrasya parākramaḥ prakāśate, tathā yuddhe tvam adya sahadevasya mahān pauruṣaṃ drakṣyasi | sa śaurya-sampannaḥ, astravidyā-viśāradaḥ, buddhimān, manasvī, dharmaputra-rāja yudhiṣṭhirasya priya-kārakaḥ ||

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಸಹದೇವನು ಅನನ್ಯ ವೀರ, ಖಡ್ಗಯೋಧಿ; ಅವನ ಕೈ ಅತಿ ಚುರುಕಾಗಿ ಚಲಿಸಿ, ಅದ್ಭುತ ತಂತ್ರಚಲನೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಖಡ್ಗಯುದ್ಧಕಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ, ಪರಮ ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಶೂರ—ಅವನೇ ನನ್ನ ಐದನೇ ಪತಿ. ಹೇ ಮೂಢ ಜೀವಾ! ದೈತ್ಯಸೇನಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನ ಪರಾಕ್ರಮ ಹೇಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದು ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸಹದೇವನ ಮಹಾಪೌರುಷವನ್ನು ಕಾಣುವಿ. ಅವನು ಶೌರ್ಯಸಂಪನ್ನ, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಉನ್ನತಮನಸ್ಕ, ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪುತ್ರ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಕರನಾಗಿರುವವನು.

यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
खड्ग-योधीa swordsman (fighter with a sword)
खड्ग-योधी:
Karta
TypeNoun
Rootखड्गयोधिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
लघु-चित्र-हस्तःwhose hand is quick and shows wondrous maneuvers
लघु-चित्र-हस्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootलघुचित्रहस्त
FormMasculine, Nominative, Singular
महान्great
महान्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
धीमान्wise, intelligent
धीमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootधीमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
सहदेवःSahadeva
सहदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
अद्वितीयःunmatched, without a second
अद्वितीयः:
Karta
TypeAdjective
Rootअद्वितीय
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
Sahadeva
I
Indra
D
Daityas
Y
Yudhiṣṭhira (Dharmaputra)