Shloka 3
Setubandha-Niścaya (Decision for the Causeway) and Vānara-Senā Saṃniveśa — Bridge Strategy and Alliance Consolidation
एका हाहं सम्प्रति तेन वाचं ददामि वै भद्र निबोध चेदम् । अहं हारण्ये कथमेकमेका त्वामालपेयं निरता स्वधर्मे,“मैं इस समय यहाँ अकेली ही हूँ। इसलिये विवश होकर तुमसे बोलना पड़ रहा है। भद्रपुरुष! मेरी इस बातपर ध्यान दो। मैं अपने धर्मके पालनमें तत्पर रहनेवाली हूँ। इस समय इस वनमें मैं अकेली हूँ और तुम भी अकेले पुरुष हो, ऐसी दशामें मैं तुम्हारे साथ कैसे वार्तालाप कर सकती हूँ?
ekā hāhaṃ samprati tena vācaṃ dadāmi vai bhadra nibodha cedam | ahaṃ hāraṇye katham ekamekā tvām ālapeyaṃ niratā svadharme ||
ಅಯ್ಯೋ! ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳೇ ಇದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಲೇಬೇಕಾಗಿದೆ. ಭದ್ರಪುರುಷನೇ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು. ನಾನು ನನ್ನ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂಟಿ ಸ್ತ್ರೀ, ನೀನು ಒಂಟಿ ಪುರುಷ—ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನ್ನೊಡನೆ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಸಂಭಾಷಿಸಲಿ?
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds svadharma and propriety: even when compelled to speak, one should remain mindful of ethical boundaries and social decorum, especially in situations that may invite suspicion or impropriety.
A woman, alone in the forest, finds herself compelled to address a lone man. She prefaces her speech by stressing her commitment to dharma and questioning how conversation is appropriate in such a solitary and potentially compromising setting.