Shloka 6
Rāma’s Abhiṣeka Plan, Kaikeyī’s Boon, and the Initiation of the Exile
Mārkaṇḍeya’s Account
दर्श च पौर्णमासं च कुर्वन् विगतमत्सर: । देवतातिथिशेषेण कुरुते देहयापनम्,उनके मनमें किसीके प्रति ईष्याका भाव नहीं था। वे प्रत्येक पक्षमें दर्श एवं पौर्णमास यज्ञ करते हुए देवताओं और अतिथियोंको उनका भाग अर्पित करके शेष अन्नसे जीवन- यापन करते थे
darśaṃ ca paurṇamāsaṃ ca kurvan vigatamatsaraḥ | devatātithiśeṣeṇa kurute dehayāpanam ||
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನು ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದ. ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದಲ್ಲೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದರ್ಶ ಮತ್ತು ಪೌರ್ಣಮಾಸ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೂ ಅವರ ಪಾಲನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಉಳಿದುದರಿಂದಲೇ ದೇಹಯಾಪನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse upholds a dharmic life marked by freedom from envy, faithful performance of prescribed rites, and prioritizing gods and guests before oneself—contentedly sustaining oneself on what remains.
Vyāsa describes the conduct of a virtuous person who performs the fortnightly Darśa (new-moon) and Paurṇamāsa (full-moon) rites, offers the proper shares to deities and to guests, and then lives on the remaining food as a disciplined mode of subsistence.