Shloka 22
Rāma’s Abhiṣeka Plan, Kaikeyī’s Boon, and the Initiation of the Exile
Mārkaṇḍeya’s Account
न चास्य मनसा कंचिद् विकार ददृशे मुनि: । शुद्धसत्त्वस्य शुद्ध स ददृशे निर्मल मन:,किंतु उन्होंने उनके मनमें कभी कोई विकार नहीं देखा। शुद्ध अन्त:करणवाले महर्षि मुद्गलके मनको दुर्वासाने सदा शुद्ध और निर्मल ही पाया
na cāsya manasā kañcid vikāraṁ dadṛśe muniḥ | śuddhasattvasya śuddhaḥ sa dadṛśe nirmalaṁ manaḥ ||
ಮತ್ತು ದುರ್ವಾಸನು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಕಾರವನ್ನೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಶುದ್ಧಸತ್ತ್ವನಾದ ಮಹರ್ಷಿ ಮುದ್ಗಲನ ಮನಸ್ಸು ಅವನಿಗೆ ಸದಾ ಶುದ್ಧವೂ ನಿರ್ಮಲವೂ ದೋಷರಹಿತವೂ ಆಗಿಯೇ ಕಂಡಿತು.
व्यास उवाच
Educational Q&A
True spiritual maturity is shown by an unshaken, stainless mind: even when tested, the virtuous person exhibits no inner distortion (vikāra). Purity (śuddhatā) is not merely outward conduct but the steady clarity of the inner instrument (manaḥ/antaḥkaraṇa).
Vyāsa reports that a sage, observing the person in question, finds no trace of mental agitation or fault. The observer recognizes a consistently pure, spotless mind—highlighting the subject’s tested integrity and inner steadiness.