Shloka 19
Rāma’s Abhiṣeka Plan, Kaikeyī’s Boon, and the Initiation of the Exile
Mārkaṇḍeya’s Account
77/# ७८ हन्स जा टूर ६९२०५ 3 रे 232 ६ ७) 42 4 5 ८ 2 ; 5 63 २८ ४ 5३ ५ 5 4६.2 निराहारस्तु स मुनिरुञ्छमार्जयते पुन: । न चैनं विक्रियां नेतुमशकन्मुद्गलं क्षुधा,मुनि निराहार रहकर पुन: अन्नके दाने बीनने लगे। भूखका कष्ट उनके मनमें विकार उत्पन्न करनेमें समर्थ न हो सका
nirāhārastu sa muniruñcham ārjayate punaḥ | na cainaṁ vikriyāṁ netum aśakan mudgalaṁ kṣudhā ||
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು— ಆ ಮುನಿ ನಿರಾಹಾರನಾಗಿದ್ದರೂ ಮತ್ತೆ ಉಞ್ಛವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಧಾನ್ಯಕಣಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಹಸಿವು ಮುದ್ಗಲನನ್ನು ಮನೋವಿಕಾರಕ್ಕಾಗಲಿ ಧರ್ಮಭ್ರಷ್ಟತೆಗೆ ಆಗಲಿ ತಳ್ಳಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು; ದೇಹಕಷ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವೂ ನಿಯಮಬದ್ಧವೂ ಆಗಿತ್ತು.
व्यास उवाच
Educational Q&A
True tapas is shown when bodily hardship—like hunger—fails to shake one’s ethical steadiness and mental composure; discipline is measured by freedom from inner विकार (disturbance) under pressure.
Vyāsa describes the sage Mudgala living by uñchavṛtti (gleaning). Even while fasting, he resumes collecting scattered grains, and hunger cannot compel him into agitation or wrongdoing.