Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Draupadī’s Rebuke of Jayadratha and Dhaumya’s Admonition (Āraṇyaka-parva, Adhyāya 252)

तच्छुत्वा सुहृदश्चैव समन्युरिदमब्रवीत्‌ | न धर्मधनसौख्येन नैश्वर्येण न चाज्ञया,गच्छध्वं नगरं सर्वे पूज्याश्व गुरवो मम । सब सुहृदोंके वचन सुनकर दुर्योधनने उनसे कुपित हो इस प्रकार कहा--'मुझे धर्म, धन, सुख, ऐश्वर्य, शासन और भोग किसीकी भी आवश्यकता नहीं है। तुमलोग मेरे निश्चयमें बाधा न डालो। यहाँसे चले जाओ। आमरण अनशन करनेके सम्बन्धमें मेरी बुद्धिका निश्चय अटल है। तुम सब लोग नगरको जाओ और वहाँ मेरे गुरुजनोंका सदा आदर-सत्कार करो'

tac chrutvā suhṛdaś caiva samanyur idam abravīt | na dharma-dhana-saukhyena naiśvaryeṇa na cājñayā, gacchadhvaṁ nagaraṁ sarve pūjyāś ca guravo mama |

ಸುಹೃದರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ದುರ್ಯೋಧನನು ಹೀಗೆಂದನು— “ನನಗೆ ಧರ್ಮವೂ ಬೇಡ, ಧನ-ಸೌಖ್ಯವೂ ಬೇಡ; ಐಶ್ವರ್ಯವೂ ಬೇಡ, ಆಜ್ಞಾ-ಶಾಸನವೂ ಬೇಡ. ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬೇಡಿ. ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪೂಜ್ಯ ಗುರುಜನರು ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸದಾ ಗೌರವಿಸಿ ಸೇವಿಸಿ.”

तत्that (speech/statement)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral), Non-finite
सुहृदःfriends, well-wishers
सुहृदः:
Karta
TypeNoun
Rootसुहृद्
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
समन्युःangry, wrathful
समन्युः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमन्यु
FormMasculine, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
not
:
TypeIndeclinable
Root
धर्मby dharma/virtue
धर्म:
Karana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
धनby wealth
धन:
Karana
TypeNoun
Rootधन
FormNeuter, Instrumental, Singular
सौख्येनby happiness/comfort
सौख्येन:
Karana
TypeNoun
Rootसौख्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
ऐश्वर्येणby sovereignty/power
ऐश्वर्येण:
Karana
TypeNoun
Rootऐश्वर्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
आज्ञयाby command/authority
आज्ञया:
Karana
TypeNoun
Rootआज्ञा
FormFeminine, Instrumental, Singular
गच्छध्वम्go (you all)
गच्छध्वम्:
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd, Plural, Ātmanepada
नगरम्to the city
नगरम्:
Karma
TypeNoun
Rootनगर
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्वेall (of you)
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
पूज्याःworthy of worship/respectable
पूज्याः:
TypeAdjective
Rootपूज्य
Formयत् (gerundive), Masculine, Nominative, Plural
गुरवःelders/teachers
गुरवः:
Karta
TypeNoun
Rootगुरु
FormMasculine, Nominative, Plural
ममof me, my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Duryodhana
S
suhṛd (well-wishers/friends)
N
nagara (the city)
G
guravaḥ (elders/teachers)