Shloka 32
द्रौपदी-शैब्यसंवादः — Draupadī’s Identification and Counsel on Hospitality
वायु: शैघ्रयमथो जह्माद्धिमवांश्व॒ परिव्रजेत् । शुष्येत् तोयं समुद्रेषु वह्लिरप्युष्णतां त्यजेत्,“चाहे सारी पृथ्वी फट जाय, आकाशके टुकड़े-टुकड़े हो जाय, सूर्य अपनी प्रभा और चन्द्रमा अपनी शीतलता त्याग दें, वायु अपनी तीव्र गति छोड़ दें, हिमालय अपना स्थान छोड़कर इधर-उधर घूमने लगे, समुद्रका जल सूख जाय तथा अग्नि अपनी उष्णता त्याग दे; परंतु मैं आपके बिना इस पृथ्वीका शासन नहीं करूँगा। राजन्! अब आप प्रसन्न हो जाइये, प्रसन्न हो जाइये।” इस अन्तिम वाक्यको दुःशासनने बार-बार दुहराया और इस प्रकार कहा --
vaiśampāyana uvāca |
vāyuḥ śaighryam atho jahyād himavāṁś ca parivrajet |
śuṣyet toyaṁ samudreṣu vahnir apy uṣṇatāṁ tyajet |
“ಗಾಳಿ ತನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ, ಹಿಮಾಲಯವು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನ ಬಿಟ್ಟು ಅಲೆದಾಡಿದರೂ; ಸಮುದ್ರಗಳ ನೀರು ಒಣಗಿದರೂ, ಅಗ್ನಿಯೂ ತನ್ನ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೂ—ಆದರೂ, ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುವುದಿಲ್ಲ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ‘ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು’ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಅವನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೇಳಿದನು।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates how intense loyalty and political desire can be expressed through hyperbolic oaths—invoking the collapse of natural order—to pressure a decision. Ethically, it invites reflection on the difference between persuasive emotion and dharmic reasoning in matters of kingship.
Vaiśampāyana reports a speech in which a speaker insists that even if nature’s fixed properties fail (wind, mountain, ocean, fire), he will not accept ruling without the addressed king. The repeated plea aims to soften the king’s resistance and secure his agreement.