Shloka 30
द्रौपदी-शैब्यसंवादः — Draupadī’s Identification and Counsel on Hospitality
दुःखित: पादयोस्तस्य नेत्रजं जलमुत्सूजन् । उक्तवांश्व॒ नरव्याप्रो नैतदेवं भविष्यति,दुर्योधनकी यह बात सुनकर दुःशासनका गला भर आया। वह अत्यन्त दुःखसे आतुर हो दीनभावसे हाथ जोड़कर अपने बड़े भाईके चरणोंमें गिर पड़ा और गदगद वाणीमें व्यथित चित्तसे इस प्रकार बोला--'भैया! आप प्रसन्न हों?” ऐसा कहकर वह धरतीपर लोट गया और दु:खसे कातर हो दुर्योधनके दोनों चरणोंमें अपने नेत्रोंका अश्रुजल चढ़ाता हुआ नरश्रेष्ठ द:शासन यों बोला--“नहीं, ऐसा नहीं होगा
Vaiśampāyana uvāca: duḥkhitaḥ pādayos tasya netrajaṃ jalam utsṛjan, uktavān sa naravyāghro naitad evaṃ bhaviṣyati.
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಅವನು ಅಣ್ಣನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಆ ನರ-ವ್ಯಾಘ್ರನು ಶೋಕದಿಂದ ಗಂಟಲು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಂತೆ ವ್ಯಥಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಹೇಳಿದನು—“ಇಲ್ಲ—ಇದು ಹೀಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how powerful personal loyalty and attachment can be; when not guided by dharma, such devotion becomes stubborn resolve that ignores moral consequence and accelerates downfall.
Duḥśāsana, overwhelmed with sorrow, falls at Duryodhana’s feet and sheds tears, declaring emphatically that the feared outcome “will not happen thus,” expressing desperate confidence and fraternal commitment.