Shloka 22
Duryodhana’s Account of Gandharva Defeat and the Pandavas’ Intervention (दुर्योधनवर्णितो गन्धर्वसंग्रामः)
शुभाशुभं कर्म नरो हि कृत्वा प्रतीक्षते तस्य फल सम कर्ता | स तेन मुहृत्यवश: फलेन “मोक्ष: कथं स्यात् पुरुषस्य तस्मात्,मनुष्य शुभ और अशुभ कर्म करके उसके स्वर्ग-नरकरूप फलकी प्रतीक्षा करता है। वह उस फलसे विवश होकर मोहित होता है। ऐसी दशामें मूढ़ पुरुषका उस मोहसे कैसे छुटकारा हो सकता है?
vaishampāyana uvāca |
śubhāśubhaṃ karma naro hi kṛtvā pratīkṣate tasya phalaṃ samakartā |
sa tena muhūrtyavaśaḥ phalena mohyaḥ—mokṣaḥ kathaṃ syāt puruṣasya tasmāt ||
ಮನುಷ್ಯನು ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಫಲವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಫಲದ ವಶನಾಗಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಅಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಮೋಹದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಹೇಗೆ ಸಿಗುವುದು?
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Actions inevitably yield corresponding results, and attachment to or compulsion by those results produces delusion; as long as one is driven by the fruits of karma, liberation from delusion is difficult.
Vaiśampāyana reflects on the human condition: people perform mixed deeds and then await heaven/hell-like outcomes; when the fruits arrive, they become mentally overpowered and confused, prompting the question of how such a person can attain mokṣa.