Shloka 13
Duryodhana’s Account of Gandharva Defeat and the Pandavas’ Intervention (दुर्योधनवर्णितो गन्धर्वसंग्रामः)
यमौ च कृष्णां च युधिष्छिरं च भीम च दृष्टवा सुखविप्रयुक्तम् | विनिः:श्वसन् सर्प इवोग्रतेजा ध्रुव॑ न शेते वसतीरमर्षात्,'अर्जुनका तेज बड़ा ही भयंकर है। वे नकुल, सहदेव, द्रौपदी, युधिष्ठिर तथा भीमसेनको सुखसे वंचित देखकर सर्पके समान फुककारते होंगे और अमर्षके कारण निश्चय ही उन्हें नींद नहीं आती होगी
yamau ca kṛṣṇāṃ ca yudhiṣṭhiraṃ ca bhīmaṃ ca dṛṣṭvā sukhaviprayuktam | viniḥśvasan sarpa ivogratejā dhruvaṃ na śete vasatīr amarṣāt ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಜೋಡಿ ಸಹೋದರರು, ಕೃಷ್ಣೆ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಮತ್ತು ಭೀಮ—ಇವರನ್ನು ಸುಖವಂಚಿತರಾಗಿ ಕಂಡು, ಉಗ್ರತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಅರ್ಜುನನು ಕೋಪಗೊಂಡ ಸರ್ಪದಂತೆ ಹಿಸುಕುತ್ತಾ ಉಸಿರೆಳೆದು, ಅಮರ್ಷದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ನಿದ್ರಿಸುವುದಿಲ್ಲ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights righteous indignation (amarṣa) as a moral response to the unjust suffering of one’s kin: Arjuna’s inner fire is portrayed not as mere rage, but as a wakeful, duty-driven resolve to restore dharma when loved ones are wronged.
Vaiśaṃpāyana describes Arjuna’s state upon perceiving the Pandavas and Draupadī deprived of happiness during their hardship: he is imagined as restless and sleepless, ‘hissing’ like a powerful serpent, burning with indignation while living away from them.