Shloka 21
चित्रसेन-समागमः / The Engagement with Citrasena and the Gandharvas
दुर्व्याह्वताच्छड्कमाना दुःस्थितादू दुरवेक्षितात् । दुरासिताद् दुर्वजितादिद्धिताध्यासितादपि,“कभी मेरे मुखसे कोई बुरी बात न निकल जाय, इसकी आशंकासे सदा सावधान रहती हूँ। असभ्यकी भाँति कहीं खड़ी नहीं होती। निर्लज्जकी तरह सब ओर दृष्टि नहीं डालती। बुरी जगहपर नहीं बैठती। दुराचारसे बचती तथा चलने-फिरनेमें भी असभ्यता न हो जाय, इसके लिये सतत सावधान रहती हूँ। पतियोंके अभिप्रायपूर्ण संकेतका सदैव अनुसरण करती हूँ
durvyāhṛtāc chaṅkamānā duḥsthitād duravekṣitāt | durāsitād durvajitād iddhitādhyāsitād api ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ನನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಯಾವುದಾದರೂ ದುರ್ವಚನ ಜಾರಿಬಿಡಬಹುದೆಂಬ ಭಯದಿಂದ ನಾನು ಸದಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರುತ್ತೇನೆ. ಅಸಭ್ಯಳಂತೆ ಅಶೋಭನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ನಿರ್ಲಜ್ಜಳಂತೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ದುಶೀಲತೆಯನ್ನು ದೂರವಿಡುತ್ತೇನೆ; ನಡೆಯುವಾಗಲೂ ಚಲಿಸುವಾಗಲೂ ಮರ್ಯಾದೆ ಭಂಗವಾಗದಂತೆ ನಿರಂತರ ಜಾಗರೂಕವಾಗಿರುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಪತಿಗಳ ಅಂತರಾರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇನೆ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes vigilant self-discipline: guarding one’s speech, posture, gaze, seating, and movement so that one’s outward behavior aligns with propriety (sadācāra) and does not slip into indecorum.
In Vaiśampāyana’s narration, a woman (contextually, a wife speaking of her conduct) describes her careful observance of decorum—avoiding improper speech and behavior—and her attentiveness to the intentions and signals of her husbands.