Shloka 14
पत्नीसरूपतां कृत्वा कामयामास पावकम् | दिव्यरूपमरुन्धत्या: कर्तु न शकितं तया,कुरुश्रेष्ठी उस देवीने सातों महात्मा सप्तर्षियोंकी पत्नियोंके समान रूप धारण करके अग्निदेवके साथ समागमकी इच्छा की थी; किंतु अरुन्धतीकी तपस्या तथा पति-शुश्रूषाके प्रभावसे वह उनका दिव्य रूप धारण न कर सकी, इसलिये छ: बार ही अग्निके वीर्यको वहाँ डालनेमें सफल हुई
patnīsarūpatāṁ kṛtvā kāmayāmāsa pāvakam | divyarūpam aruṇdhatyāḥ kartuṁ na śakitaṁ tayā ||
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ಪತ್ನಿಯರ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವಳು ಪಾವಕನಾದ ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಬಯಸಿದಳು. ಆದರೆ ಅರುಂಧತಿಯ ತಪಃಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಪತಿ-ಶುಶ್ರೂಷೆಯ ಬಲದಿಂದ ಅವಳು ಅರುಂಧತಿಯ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಗ್ನಿಯ ರೇತಸ್ಸನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಆರು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನಿಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು—ಅರುಂಧತಿ ಮಾತ್ರ ಧರ್ಮಬಲದಿಂದ ಅನುಕರಣಾತೀತಳಾಗಿ ಉಳಿದಳು.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that genuine virtue—especially Arundhatī’s tapas and steadfast devotion to dharma—creates a spiritual power that cannot be replicated by mere external imitation. Ethical strength rooted in disciplined conduct becomes a protective force.
A woman attempts to approach Agni by taking on the forms of the wives of the Seven Sages. She can imitate six of them, but she cannot assume Arundhatī’s divine form because Arundhatī’s austerity and devoted service to her husband make her spiritually inimitable; thus the attempt succeeds only six times.