Shloka 9
स्कन्दसेनापत्याभिषेकः
Skanda’s Consecration as Devasenāpati
Devanagari script
तपश्चरंस्तु हुतभुक् संतप्तस्तस्य तेजसा । भृशं ग्लानश्न तेजस्वी न च किंचित् प्रजज्ञिवान्,उन्हीं दिनों अग्निदेव भी तपस्या कर रहे थे। वे तेजस्वी होकर भी अंगिराके तेजसे संतप्त हो अत्यन्त मलिन पड़ गये। परंतु इसका कारण क्या है? यह कुछ भी उनकी समझमें नहीं आया
Translation
ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿದೇವನೂ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂಗಿರಸನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಲಾಂತ ಹಾಗೂ ಮಲಿನನಾದನು; ಆದರೆ ಇದರ ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬುದು ಅವನಿಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
Word by Word
तपःausterity, penance
तपः:
Karma
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Accusative, Singular
चरन्doing, practicing
चरन्:
Karta
TypeVerb
Rootचर्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
हुतभुक्Agni, the oblation-eater
हुतभुक्:
Karta
TypeNoun
Rootहुतभुज्
FormMasculine, Nominative, Singular
संतप्तःscorched, tormented
संतप्तः:
TypeAdjective
Rootसंतप्त
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
तस्यof him/that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
तेजसाby (his) splendor/energy
तेजसा:
Karana
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
भृशम्excessively, greatly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
ग्लानःweary, languid
ग्लानः:
TypeAdjective
Rootग्लान
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
तेजस्वीsplendid, powerful
तेजस्वी:
TypeAdjective
Rootतेजस्विन्
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
किञ्चित्anything, something at all
किञ्चित्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रजज्ञिवान्came to know, understood
प्रजज्ञिवान्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-ज्ञा
Formक्तवत् (perfect/resultative participle, active sense), Masculine, Nominative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes