Shloka 19
Skanda-janma: Śivā/Svāhā, Agni, and the Manifestation of Guha
Mahābhārata 3.214
तस्मिन् यः संस्थितो हान्निर्नित्यं स्थाल्यामिवाहित: । आत्मानं तं विजानीहि नित्यं योगजितात्मकम्,जैसे बटलोईमें आग रखी गयी हो, उसी प्रकार पूर्वोक्त कला-समूहरूप शरीरमें प्रकाशस्वरूप आत्मा सदा विद्यमान रहता है। आप उसे जानिये। वह नित्य तथा योगशक्तिसे मन-बुद्धिको अपने अधीन रखनेवाला है
tasmin yaḥ saṁsthito hānnir nityaṁ sthālyām ivāhitaḥ | ātmānaṁ taṁ vijānīhi nityaṁ yogajitātmakam ||
ಹಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾದ ಬೆಂಕಿ ಹೇಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಕಲಾಸಮೂಹರೂಪ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ ಸದಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಆತ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿ—ಅವನು ನಿತ್ಯ, ಮತ್ತು ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಮನ-ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ವಶದಲ್ಲಿಟ್ಟವನು.
व्याध उवाच
Educational Q&A
The Self is ever-present within the body, just as fire remains within a pot; one should recognize it as eternal and as something realized through yoga—mastery over the mind and intellect.
The hunter (Vyādha), instructing on dharma and right understanding, uses a homely metaphor (fire in a cooking pot) to explain how the luminous Ātman abides within the bodily and mental apparatus and is to be known through disciplined inner control.