Shloka 14
अग्निनाम-प्रादुर्भावः प्रायश्चित्त-विधानं च
Agni’s Epithets, Manifestations, and Expiation Procedures
Devanagari script
व्याध उवाच ब्राह्मणा वै महाभागा: पितरोडग्रभुज: सदा । तेषां सर्वात्मना कार्य प्रियं लोके मनीषिणा,धर्मव्याधने कहा--ब्रह्मन! महाभाग ब्राह्मण और पितर ये सदा प्रथम भोजनके अधिकारी माने गये हैं। अतः बुद्धिमान् पुरुषको इस लोकमें सब प्रकारसे उनका प्रिय करना चाहिये
Translation
ವ್ಯಾಧನು ಹೇಳಿದನು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಪಿತೃಗಳೂ ಸದಾ ಮೊದಲ ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಯು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು.
Word by Word
व्याधःthe hunter (Dharma-vyādha)
व्याधः:
Karta
TypeNoun
Rootव्याध
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
महाभागाःhighly fortunate / venerable
महाभागाः:
TypeAdjective
Rootमहाभाग
FormMasculine, Nominative, Plural
पितरःthe ancestors (Pitṛs)
पितरः:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Plural
अग्रभुजःhaving the first share (first to be fed)
अग्रभुजः:
TypeAdjective
Rootअग्रभुज
FormMasculine, Nominative, Plural
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
सर्वात्मनाwith one's whole self; wholly
सर्वात्मना:
TypeIndeclinable
Rootसर्वात्मन्
कार्यम्to be done / should be done
कार्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
प्रियम्what is pleasing; pleasing (act)
प्रियम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रिय
FormNeuter, Accusative, Singular
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
मनीषिणाby a wise person
मनीषिणा:
Karana
TypeNoun
Rootमनीषिन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
Speaker
व्याध उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes