Shloka 18
अग्निनाम-वंश-निरूपणम् | Agni-Names and Lineage Enumeration
Devanagari script
सर्व व्याप्तमिदं ब्रह्मन् प्राणिभि: प्राणिजीवनै: । मत्स्यान ग्रसन्ते मत्स्याश्न तत्र कि प्रतिभाति ते,'जीवोंसे ही जीवन-निर्वाह करनेवाले जीवोंद्वारा यह सारा जगत् व्याप्त है। मत्स्य मत्स्योंतकको अपना ग्रास बना लेते हैं। उनके विषयमें आप क्या समझते हैं?
Translation
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿ ಬದುಕುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಮೀನುಗಳು ಮೀನುಗಳನ್ನೇ ನುಂಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಏನು ಪ್ರತೀತವಾಗುತ್ತದೆ?
Word by Word
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
व्याप्तम्pervaded, filled
व्याप्तम्:
Karta
TypeAdjective
Rootव्याप्
FormNeuter, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
ब्रह्मन्O Brahmin (sir)
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
प्राणिभिःby living beings
प्राणिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootप्राणिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
प्राणि-जीवनैःby those whose livelihood is (other) creatures
प्राणि-जीवनैः:
Karana
TypeAdjective
Rootप्राणि-जीवन
FormMasculine, Instrumental, Plural
मत्स्यान्fish (as prey)
मत्स्यान्:
Karma
TypeNoun
Rootमत्स्य
FormMasculine, Accusative, Plural
ग्रसन्तेdevour, swallow
ग्रसन्ते:
TypeVerb
Rootग्रस्
FormPresent, Third, Plural, Ātmanepada
मत्स्याःfish (as agents)
मत्स्याः:
Karta
TypeNoun
Rootमत्स्य
FormMasculine, Nominative, Plural
अत्रhere, in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
किम्what
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतिभातिappears, seems
प्रतिभाति:
TypeVerb
Rootप्रति-भा
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes