Shloka 226
ब्राह्मणा हाग्निसदृशा दहेयु: पृथिवीमपि । अरी! (स्वर्गलोकके स्वामी) इन्द्र भी इन ब्राह्मणोंके आगे सिर झुकाते हैं, फिर भूतलके मनुष्योंकी तो बात ही कया है? धमंडमें भरी हुई स्त्री! क्या तुम ब्राह्मणोंका प्रभाव नहीं जानती? कभी बड़े-बूढ़ोंके मुखसे भी नहीं सुना? अरी! ब्राह्मण अग्निके समान तेजस्वी होते हैं। वे चाहें तो इस पृथ्वीको भी जलाकर भस्म कर सकते हैं
brāhmaṇā hy agnisadṛśā daheyuḥ pṛthivīm api | are! indro 'pi brāhmaṇānām agre śiraḥ praṇamati, manuṣyāṇāṃ tu bhūtale kim ucyate? darpeṇa pūrṇe stri! kiṃ tvaṃ brāhmaṇānāṃ prabhāvaṃ na jānāsi? kadācid vṛddhānāṃ mukhād api na śrutam? are! brāhmaṇā agni-samānāḥ tejasvinaḥ; icchanti cet pṛthivīm api dagdhvā bhasmasāt kuryuḥ ||
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಗ್ನಿಸದೃಶರು; ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ದಹಿಸಬಲ್ಲರು. ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ಸ್ವಾಮಿ ಇಂದ್ರನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮುಂದೆ ಶಿರಸ್ಸು ವಂಗಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗಾದರೆ ಭೂತಲದ ಮನುಷ್ಯರ ಮಾತೇನು! ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ತ್ರೀಯೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲವೇ? ಹಿರಿಯರ ಬಾಯಿಂದಲೂ ಎಂದಾದರೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲವೇ? ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿಗಳು; ಅವರು ಬಯಸಿದರೆ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡಬಲ್ಲರು.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse warns against arrogance and urges reverence toward spiritual and ethical authority: Brahmins, associated with tapas and sacred power, are portrayed as ‘fire-like,’ and even Indra is said to bow to them—therefore ordinary people should be all the more careful not to insult them.
A Brahmin rebukes a proud woman, using a forceful comparison—Brahmins as fire—and a cosmic example—Indra’s deference—to intimidate and instruct her, emphasizing the consequences of disrespect and the need for humility.