Shloka 26
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
इन्द्रलोक॑ त्वनुभवेत् पुरुषस्तद् ब्रवीहि मे । “महामुने! किन अवस्थाओंमें दान देकर मनुष्य इन्द्रलोकका सुख भोगता है? यह मुझे बतानेकी कृपा करें”,कपिलायाः: प्रदानात् तु मुच्यते नात्र संशय: । तस्मादलंकृतां दद्यात् कपिलां तु द्विजातये कपिला गौका दान करनेसे मनुष्य नि:संदेह सब पापोंसे मुक्त हो जाता है। इसलिये कपिला गौको अलंकृत करके ब्राह्मणको दान करना चाहिये
indralokaṁ tv anubhaveta puruṣas tad bravīhi me | kapilāyāḥ pradānāt tu mucyate nātra saṁśayaḥ | tasmād alaṅkṛtāṁ dadyāt kapilāṁ tu dvijātaye ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವ ದಾನದಿಂದ ಇಂದ್ರಲೋಕದ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು. ಕಪಿಲಾ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪಾಪಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಪಿಲಾ ಹಸುವನ್ನು ದ್ವಿಜನಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ) ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the dharmic efficacy of dāna: gifting an adorned kapilā cow to a qualified twice-born recipient is presented as a powerful act that removes sin and yields heavenly enjoyment in Indra’s realm.
In Vaiśaṁpāyana’s narration, a question is raised about what kind of donation leads to attaining Indraloka; the response emphasizes the specific merit of kapilā-go-dāna (donation of a tawny cow), recommending that she be adorned and given to a dvija.