Shloka 10
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
भुदुक्ते च दानं तत् सर्व गर्भस्थस्तु नर: सदा । ददद् दान द्विजातिभ्यो वृद्धभावेन मानव:,जो तमोगुणसे आवृत हो भय और क्रोधपूर्वक दान देता है, वह मनुष्य वैसे सब प्रकारके दानोंका फल भावी जन्ममें गर्भावस्थामें भोगता है, अर्थात् तामसी दान करनेके कारण वह उसका फल दु:खके रूपमें भोगता है तथा (श्रेष्ठ) ब्राह्मणोंको दान देनेवाला मानव उस दानका फल बड़ा होनेपर (कामनाके अनुसार) भोगता है
Mārkaṇḍeya uvāca: bhayodvigne ca dānaṃ tat sarvaṃ garbhasthaḥ tu naraḥ sadā | dadad dānaṃ dvijātibhyo vṛddhabhāvena mānavaḥ ||
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಭಯ, ಅಶಾಂತಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಅಂಧಕಾರ ಅಥವಾ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಮಾಡಿದ ದಾನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಭವಿಷ್ಯ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಸ್ಥನಾಗಿಯೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅಂದರೆ ತಾಮಸ ದಾನ ದುಃಖವಾಗಿ ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪರಿಪಕ್ವವಾದ ಭಕ್ತಿ-ಗೌರವಭಾವದಿಂದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ (ಯೋಗ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ) ದಾನ ಮಾಡುವ ಮಾನವನು, ಆ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The moral quality of a gift depends on the giver’s inner state: charity given under tamas—fear, anger, or confusion—yields painful karmic results, while charity given with mature reverence to worthy recipients yields greater, beneficial results.
In Mārkaṇḍeya’s instruction on dharma, he explains to the listener how different motives and mental states behind giving determine the kind of fruit (phala) one experiences, even across future births.