Shloka 1
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
#:73:.8 #:23:.7 () हि 2 7 द्विशततमो<्ध्याय: निन्दित दान, निन्दित जन्म, योग्य दानपात्र, श्राद्धमें ग्राहाु और अग्राह्ा ब्राह्मण, दानपात्रके लक्षण, अतिथि-सत्कार, विविध दानोंका महत्त्व, वाणीकी शुद्धि, गायत्रीजप, चित्तशुद्धि तथा 24252 आदि विविध विषयोंका व वैशम्पायन उवाच श्रुत्वा स राजा राजर्षेरिन्द्रद्युम्नस्थ तत् तदा । मार्कण्डेयान्महा भागात् स्वर्गस्य प्रतिपादनम्
Vaiśampāyana uvāca: śrutvā sa rājā rājarṣer indradyumnasya tat tadā | mārkaṇḍeyān mahābhāgāt svargasya pratipādanam ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಆಗ ಆ ರಾಜನು ಮಹಾಭಾಗನಾದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನಿಂದ ರಾಜರ್ಷಿ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅದರ ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-instructional episode: the listener-king receives Mārkaṇḍeya’s authoritative exposition about Indradyumna and the attainment of svarga, implying that righteous conduct and properly understood merit-bearing acts lead to elevated spiritual outcomes.
Vaiśampāyana narrates that a king has just heard from the sage Mārkaṇḍeya an account concerning the royal sage Indradyumna and the matter of heaven; this serves as a transition into (or continuation of) a broader ethical discourse.