Shloka 12

Kuvalāśva’s Lineage and Uttaṅka’s Petition concerning Dhundhu (धुन्धु-प्रसङ्गः)

Devanagari script

स राजा तां बाढमित्युक्त्वा तामुपयेमे कृतोद्धाहश्न राजा परीक्षित्‌ क्रीडमानो मुदा परमया युक्तस्तूष्णीं सड़म्य तया सहास्ते,“तब राजाने उससे “बहुत अच्छा” कहकर उससे (गान्धर्व) विवाह किया। विवाहके पश्चात्‌ राजा परीक्षित्‌ अत्यन्त आनन्दपूर्वक उसके साथ क्रीड़ा-विहार करने लगे और एकान्तमें मिलकर उसके साथ चुपचाप बैठे रहे

Transliteration

sa rājā tāṃ bāḍham ity uktvā tām upayeme kṛtoddhāhaḥ | sa rājā parīkṣit krīḍamāno mudā paramayā yuktaḥ tūṣṇīṃ sāramya tayā sahāste |

Translation

ರಾಜನು “ಸರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಗಾಂಧರ್ವ ವಿಧಾನದಂತೆ ಅವಳನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ವಿವಾಹಕರ್ಮಗಳು ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ರಾಜ ಪರಿಕ್ಷಿತ್ ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಾ-ವಿಹಾರ ಮಾಡುತ್ತ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದನು.

Word by Word

सःhe

राजाking

ताम्her

बाढम्certainly; very well

इतिthus

उक्त्वाhaving said

ताम्her

उपयेमेmarried; took (as wife)

कृत-उद्धाहःhaving performed the marriage (rite)

राजाking

परीक्षित्Parikṣit

क्रीडमानःplaying; sporting

मुदाwith joy

परमयाwith the highest (joy)

युक्तःendowed; joined (with)

तूष्णीम्silently

सङ्गम्यhaving met; having come together

तयाwith her

सहtogether with

आस्तेsits; remains

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

King Parīkṣit

the woman/bride (unnamed in this verse)

Gandharva marriage (gāndharva-vivāha)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes