Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

अध्याय १९० — वामदेव-वाम्य-वृत्तान्तः

The Vāmadeva Horses Episode and the Ethics of Promise

अहं त्रिवर्त्मा विश्वात्मा सर्वतोकसुखावह:,मैं तीनों लोकोंमें व्याप्त, सम्पूर्ण विश्वका आत्मा, सब लोगोंको सुख पहुँचानेवाला, सबकी उत्पत्तिका कारण, सर्वव्यापी, अनन्त, इन्द्रियोंका नियन्ता और महान्‌ विक्रमशाली हूँ। ब्रह्म! यह जो सम्पूर्ण भूतोंका संहार करनेवाला और सबको उद्योगशील बनानेवाला अव्यक्त कालचक्र है, इसका संचालन केवल मैं ही करता हूँ। मुनिश्रेष्ठ! इस प्रकार मेरा स्वरूपभूत आत्मा ही सर्वत्र सब प्राणियोंके भीतर भलीभाँति स्थित है। विप्रवर! इतनेपर भी मुझे कोई जानता नहीं है

ahaṃ trivartmā viśvātmā sarvalokasukhāvahaḥ | sarvotpattikāraṇaḥ sarvagato 'nanta indriyaniyantā mahāvikramaśālī ca | brahman etat sarvabhūtasaṃhārakaraṃ sarvānudyogakaraṃ cāvyaktaṃ kālacakraṃ mayāivaikaṃ pravartyate | muniśreṣṭha evaṃ mama svarūpabhūta ātmā sarvatra sarvaprāṇināṃ hṛdi suṣṭhu pratiṣṭhitaḥ | vipravara tathāpi māṃ kaścin na vijānāti ||

ದೇವನು ಹೇಳಿದನು— ನಾನು ತ್ರಿವಿಧ ಮಾರ್ಗ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮ, ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವವನು. ಸಮಸ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣನಾದ ನಾನು—ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಅನಂತ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ನಿಯಂತಾ, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ಸಂಹಾರವನ್ನು ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಈ ಅವ್ಯಕ್ತ ಕಾಲಚಕ್ರವನ್ನು ಚಲಿಸುವವನು ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ. ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪಭೂತ ಆತ್ಮವು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಆದರೂ, ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ನನ್ನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಯಾರೂ ಅರಿಯರು.

अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअहम्
Formcommon, nominative, singular
त्रिवर्त्माone having three paths/ways
त्रिवर्त्मा:
Karta
TypeNoun
Rootत्रिवर्त्मन्
Formmasculine, nominative, singular
विश्वात्माthe Self of the universe
विश्वात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वात्मन्
Formmasculine, nominative, singular
सर्वलोकसुखावहःbringing happiness to all worlds/people
सर्वलोकसुखावहः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वलोकसुखावह
Formmasculine, nominative, singular

देव उवाच

D
Deva (the speaking Deity)
B
Brahman (addressed sage/Brahmin)
T
Time (Kāla)
K
Kālacakra (Wheel of Time)
Ā
Ātman (indwelling Self)