Shloka 19
Nārāyaṇopadeśa to Mārkaṇḍeya (Cosmic Self-Identification and Yuga Doctrine) | नारायणोपदेशः
नाश्रोत्रियं देवहव्ये नियुठ्ज्या- न्मोघं पुरा सिज्चति तादृशो हि । अपूर्वमश्रोत्रियमाह तार्क्ष्य न वै तादूग् जुहुयादग्निहोत्रम्,वेद-मन्त्रोंका ज्ञान न रखनेवाले पुरुषको देवताओंके लिये हविष्य प्रदान करनेके कार्यमें नियुक्त न करे; क्योंकि वैसा मनुष्य जो हवन करता है, वह व्यर्थ हो जाता है। तार्क्ष्य! अश्रोत्रिय पुरुषको वेदमें अपूर्व (कुलशीलसे अपरिचित) कहा गया है-। अतः वैसा पुरुष अग्निहोत्रका अधिकारी नहीं है
nāśrotriyaṃ devahavye niyuñjyān moghaṃ purā siñcati tādṛśo hi | apūrvam aśrotriyam āha tārkṣya na vai tādṛg juhuyād agnihotram ||
ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನು ಹೇಳಿದನು— ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹವಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಶ್ರೋತ್ರಿಯನನ್ನು (ವೇದಪಾಠ-ದೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತುಶಿಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದವನನ್ನು) ನಿಯೋಜಿಸಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಹೋಮವು ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತದೆ। ಓ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ! ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ರೋತ್ರಿಯನನ್ನು ‘ಅಪೂರ್ವ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ—ಕುಲಾಚಾರ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಲ್ಲದವನು ಎಂದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲ।
ताक्ष्य उवाच
Educational Q&A
Ritual acts meant for the gods require proper qualification—Vedic learning, discipline, and recognized standing. Without that competence, the act becomes ‘mogha’ (fruitless), so dharma demands appointing only a qualified śrotriya for such rites.
Tākṣya is giving a normative instruction about who may be engaged to perform offerings to the gods, stating that an aśrotriya is deemed ‘apūrva’ in this context and therefore should not perform the Agnihotra.