Shloka 57
Sarasvatī–Tārkṣya Saṃvāda: Agnihotra-vidhi, Dāna-phala, and Mokṣa-prasaṅga (सरस्वती–तार्क्ष्यसंवादः)
कर्मण: पुरुष: कर्ता शुभस्याप्यशुभस्य वा । स फलं तदुपाश्नाति कथं कर्ता स्विदीश्वर:,“मैं सोचता हूँ, शुभ और अशुभ कर्म करनेवाला जो पुरुष है, वह अपने उन कर्मोंका फल कैसे भोगता है तथा ईश्वर उन कर्मफलोंका रचयिता कैसे होता है? ब्रह्मवेत्ताओंमें श्रेष्ठ मुनीश्वर! सुख और दु:खकी प्राप्ति करानेवाले कर्मोमें मनुष्योंकी प्रवृत्ति कैसे होती है? मनुष्यका किया कर्म इस लोकमें ही उसका अनुसरण करता है अथवा पारलौकिक शरीरमें भी
karmaṇaḥ puruṣaḥ kartā śubhasyāpy aśubhasya vā | sa phalaṃ tad upāśnāti kathaṃ kartā svid īśvaraḥ ||
ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ ಕರ್ಮಗಳ ಕರ್ತನು ಮನುಷ್ಯನೇ; ಅವನೇ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಈಶ್ವರನು ಕರ್ತನೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬೇಕು? ಬ್ರಹ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಸುಖದುಃಖಗಳನ್ನು ತರುವ ಕರ್ಮಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮನುಷ್ಯರ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ? ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಅನುಸರಿಸುವುದೇ, ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಜೊತೆಯಾಗುವುದೇ?
वैशम्पायन उवाच