Shloka 33
प्रावृट्-शरत्-वर्णनम् — Description of the Monsoon and Autumn; Sarasvatī in the Pāṇḍavas’ Exile
स हि प्रयत्नमकरोत् तीव्रमात्मविमोक्षणे न चैनमशकद् वीर: कथंचित् प्रतिबाधितुम्,उन्होंने अपनेको छुड़ानेके लिये घोर प्रयत्न किया, किंतु वीरवर भीमसेन किसी प्रकार भी उस सर्पको पराजित करनेमें सफलता नहीं प्राप्त कर सके
sa hi prayatnam akarot tīvram ātmavimokṣaṇe na cainam aśakad vīraḥ kathaṃcit pratibādhitum
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ತನ್ನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು; ಆದರೆ ವೀರ ಭೀಮಸೇನನು ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಆ ಸರ್ಪವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅಥವಾ ಮಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the limits of mere physical power: intense effort may still fail when one is bound by a stronger force or consequence. It invites reflection on seeking right means—discernment, patience, and dharmic understanding—rather than relying only on strength.
A person struggles intensely to free himself, but Bhīmasena, despite being a great hero, cannot manage to restrain or defeat the serpent that has him in its grip.