Shloka 15
निवातकवचैः सह अर्जुनस्य रथयुद्धम्
Arjuna’s chariot engagement with the Nivātakavacas
Devanagari script
एकमुक्त्वा सहस्राक्ष: कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरम् । जगाम त्रिदिवं हृष्ट: स्तूयमानो महर्षिभि:,कुन्तीनन्दन युधिष्ठिससे ऐसा कहकर इन्द्र महर्षियोंक मुखसे अपनी स्तुति सुनते हुए सानन्द स्वर्गलोकको चले गये
Transliteration
ekam uktvā sahasrākṣaḥ kuntīputra yudhiṣṭhiram | jagāma tridivaṃ hṛṣṭaḥ stūyamāno maharṣibhiḥ ||
Translation
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಈ ಒಂದೇ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿ, ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರ)ನು ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ತ್ರಿದಿವ (ಸ್ವರ್ಗ)ಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.
Word by Word
एकम्one (thing/word)
एकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएक
FormNeuter, Accusative, Singular
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
सहस्राक्षःIndra (the thousand-eyed one)
सहस्राक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootसहस्राक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
कुन्तीपुत्रO son of Kunti
कुन्तीपुत्र:
TypeNoun
Rootकुन्तीपुत्र
FormMasculine, Vocative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhishthira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
जगामwent
जगाम:
TypeVerb
Rootगम्
Formलिट् (Perfect), 3rd, Singular, Parasmaipada
त्रिदिवम्to heaven
त्रिदिवम्:
Karma
TypeNoun
Rootत्रिदिव
FormNeuter, Accusative, Singular
हृष्टःdelighted
हृष्टः:
TypeAdjective
Rootहृष्ट
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle used adjectivally)
स्तूयमानःbeing praised
स्तूयमानः:
TypeVerb
Rootस्तु
FormMasculine, Nominative, Singular, शानच् (present passive participle), Passive
महर्षिभिःby great sages
महर्षिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootमहर्षि
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaI
Indra (Sahasrākṣa)Y
YudhiṣṭhiraK
KuntīM
Maharṣis (great seers)T
Tridiva (Svarga, heaven)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes