Shloka 46
Kuberasaras-darśana (Bhīma beholds Kubera’s guarded lotus-lake) / कुबेरसरः-दर्शनम्
धार्मिकान् धर्मकार्येषु अर्थकार्येषु पण्डितान् । सत्रीषु क्लीबान् नियुज्जीत क्रूरान् क्रूरेषु कर्मसु,राजाको चाहिये कि वह धर्मके कार्योमें धार्मिक पुरुषोंको, अर्थसम्बन्धी कार्योमें अर्थशास्त्रके पण्डितोंको, स्त्रियोंकी देख-भालके लिये नपुंसकोंको और कठोर कार्याँमें क्रूर स्वभावके मनुष्योंको लगावे
dhārmikān dharmakāryeṣu arthakāryeṣu paṇḍitān | strīṣu klībān niyujjīta krūrān krūreṣu karmasu ||
ರಾಜನು ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕರನ್ನು, ಅರ್ಥಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರನ್ನು, ಅಂತಃಪುರದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕ್ಲೀಬರನ್ನು, ಮತ್ತು ಕಠೋರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರ ಸ್ವಭಾವದವರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches role-appropriate governance: a ruler should allocate responsibilities according to a person’s moral character and practical expertise—righteous people for dharma-based duties, learned experts for economic and administrative matters, and those suited by temperament for tasks requiring severity—so that public order and justice are maintained effectively.
In Vaiśampāyana’s narration, a general instruction on rājadharma (the king’s code of conduct) is being stated: it outlines how a king should staff and delegate different kinds of work within the realm, emphasizing prudent appointment and functional specialization.