Shloka 30
Kuberasaras-darśana (Bhīma beholds Kubera’s guarded lotus-lake) / कुबेरसरः-दर्शनम्
Devanagari script
पण्याकरवणिज्याभि: कृष्यागोजाविपोषणै: । विद्यया धार्यते सर्व धर्मरेतैद्विजातिभि:,हाट-बाजार करना, कर (लगान या टैक्स) लेना, व्यापार, खेती, गोपालन, भेड़ और बकरोंका पोषण तथा विद्या पढ़ना-पढ़ाना--इन धर्मानुकूल वृत्तियोंद्वारा द्विजगण सम्पूर्ण जगतकी रक्षा करते हैं
Translation
ಹಾಟು-ಬಜಾರು, ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಕೃಷಿ, ಗೋपालನೆ, ಕುರಿ-ಮೇಕೆಗಳ ಪೋಷಣೆ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿದ್ಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನ-ಅಧ್ಯಾಪನ—ಇಂತಹ ಧರ್ಮಾನುಕೂಲ ವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕವನ್ನು ಧರಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
Word by Word
पण्यmerchandise, saleable goods
पण्य:
—
TypeNoun
Rootपण्य
FormNeuter, —, —
आकरtax, revenue (lit. source/collection)
आकर:
—
TypeNoun
Rootआकर
FormMasculine, —, —
वणिज्याभिःby trade/commerce
वणिज्याभिः:
Karana
TypeNoun
Rootवणिज्या
FormFeminine, Instrumental, Plural
कृष्याby agriculture
कृष्या:
Karana
TypeNoun
Rootकृषि
FormFeminine, Instrumental, Singular
गोजाcows (as part of 'cows and goats')
गोजा:
—
TypeNoun
Rootगो
Form—, —, —
अविsheep (as part of 'sheep and goats')
अवि:
—
TypeNoun
Rootअवि
Form—, —, —
पोषणैःby nourishing/maintaining
पोषणैः:
Karana
TypeNoun
Rootपोषण
FormNeuter, Instrumental, Plural
विद्ययाby learning/teaching (knowledge)
विद्यया:
Karana
TypeNoun
Rootविद्या
FormFeminine, Instrumental, Singular
धार्यतेis upheld/sustained
धार्यते:
—
TypeVerb
Rootधृ
FormPresent, Passive, 3rd, Singular
सर्वःentire, whole
सर्वः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मैःby dharmic duties/means
धर्मैः:
Karana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Instrumental, Plural
एतैःby these
एतैः:
Karana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
द्विजातिभिःby the twice-born (Brahmins etc.)
द्विजातिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootद्विजाति
FormFeminine, Instrumental, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes