Shloka 14
Adhyāya 136: Yavakrī–Bharadvāja Saṃvāda and the Bāladhī–Dhanuṣākṣa Gāthā
Arrogance, Boons, and Nimitta
Devanagari script
रैभ्यो विद्वान् सहापत्यस्तपस्वी चेतरो5भवत् | तयाश्षाप्यतुला कीर्तिबल्यात् प्रभृति भारत,भारत! पुत्रोंसहित रैभ्य बड़े विद्वान थे, परंतु भरद्वाज केवल तपस्यामें संलग्न रहते थे। युधिष्ठिर! बाल्यावस्थासे ही इन दोनों महात्माओंकी अनुपम कीर्ति सब ओर फैल रही थी
Translation
ಹೇ ಭಾರತ! ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ರೈಭ್ಯನು ಮಹಾವಿದ್ವಾಂಸನಾಗಿದ್ದನು; ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಭರದ್ವಾಜನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತ ತಪಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ! ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮರ ಅತುಲ ಕೀರ್ತಿ ದಶದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು.
Word by Word
रैभ्यःRaibhya
रैभ्यः:
Karta
TypeNoun
Rootरैभ्य
FormMasculine, Nominative, Singular
विद्वान्learned, wise
विद्वान्:
Karta
TypeAdjective
Rootविद्वस्
FormMasculine, Nominative, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
अपत्यैःwith offspring/children
अपत्यैः:
Karana
TypeNoun
Rootअपत्य
FormNeuter, Instrumental, Plural
तपस्वीascetic, practicing austerities
तपस्वी:
Karta
TypeAdjective
Rootतपस्विन्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
इतरःthe other (one)
इतरः:
Karta
TypePronoun
Rootइतर
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्was, became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
तयोःof those two
तयोः:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Dual
अतुलाincomparable
अतुला:
Karta
TypeAdjective
Rootअतुल
FormFeminine, Nominative, Singular
कीर्तिःfame, renown
कीर्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootकीर्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
बाल्यात्from childhood
बाल्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootबाल्य
FormNeuter, Ablative, Singular
प्रभृतिonwards, starting from
प्रभृति:
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति
भारतO Bharata (descendant of Bharata)
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
लोमश उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes