Shloka 30
Aṣṭāvakra–Bandi Vāda at Janaka’s Assembly
Numerical Cosmology and Restitution
राजोवाच नत्वां मन्ये मानुषं देवसत्त्वं न त्वं बाल: स्थविर: सम्मतो मे । न ते तुल्यो विद्यते वाक्प्रलापे तस्मात् द्वारं वितराम्येष बन्दी,राजाने कहा--ब्रह्म! आपकी शक्ति तो देवताओंके समान है, मैं आपको मनुष्य नहीं मानता; आप बालक भी नहीं हैं। मैं तो आपको वृद्ध ही समझता हूँ। वाद-विवाद करनेमें आपके समान दूसरा कोई नहीं है, अतः आपको यज्ञ-मण्डपमें जानेके लिये द्वार प्रदान करता हूँ। यही बन्दी हैं (जिनसे आप मिलना चाहते थे)
rājovāca—na tvāṃ manye mānuṣaṃ deva-sattvaṃ na tvaṃ bālaḥ sthaviraḥ sammato me | na te tulyo vidyate vāk-pralāpe tasmād dvāraṃ vitarāmy eṣa bandī ||
ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿ ದೇವಸಮಾನ; ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಮಾನವನೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನೀನು ಬಾಲಕನಲ್ಲ—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಸ್ಥವಿರ (ವೃದ್ಧ). ವಾದ-ವಿವಾದ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯಪ್ರತಿವಾದದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸಮನಾದವನು ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಜ್ಞಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ನಿನಗೆ ದ್ವಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ; ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿದೆ ನೀನು ಹುಡುಕಿದ ಬಂಧಿ (ಬಂದಿನ್).
अष्टावक्र उवाच
Educational Q&A
True authority is grounded in discernment and excellence rather than outward appearance: the king recognizes extraordinary wisdom and debating mastery as a form of ‘divine’ power, and responds with honor and rightful access.
After witnessing the speaker’s unmatched skill in disputation, the king concedes, grants him entry through the gate into the sacrificial arena, and presents Bandin—the captive debater/bard whom the visitor has come to meet or challenge.