Shloka 55
मैत्रेयागमनम् — The Arrival of Maitreya and the Admonition to Duryodhana
दुर्योधननिकाराच्च बाहुवीर्याच्च दर्पित: । कृष्णानयनदृष्टश्न व्यवर्धत वृकोदर:,दुर्योधनके द्वारा प्राप्त हुए तिरस्कारसे तथा अपने बाहुबलसे भीमसेनका शौर्य एवं अभिमान जाग उठा था। इधर द्रौपदी भी प्रेमपूर्ण दृष्टिसि उनकी ओर देख रही थी; अतः वे उस युद्धमें उत्तरोत्तर उत्साहित हो रहे थे
duryodhana-nikārāc ca bāhu-vīryāc ca darpitaḥ | kṛṣṇā-nayana-dṛṣṭa-snehaḥ vyavardhata vṛkodaraḥ ||
ದುರ್ಯೋಧನನ ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದಲೂ, ತನ್ನ ಭುಜಬಲದ ಗರ್ವದಿಂದಲೂ ವೃಕೋದರನ ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉದ್ದೀಪಿತವಾಯಿತು. ಇತ್ತ ಕೃಷ್ಣಾ (ದ್ರೌಪದಿ)ಯ ಸ्नेಹಭರಿತ ದೃಷ್ಟಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದುದರಿಂದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನ ಉತ್ಸಾಹ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು।
विदुर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how a warrior’s resolve can be intensified by two powerful forces: the sting of dishonor and the encouragement of loved ones. Ethically, it cautions that pride and provocation can escalate conflict, even when the cause feels justified.
Vidura describes Bhīma’s rising fervor: Duryodhana’s insult provokes him, his own strength emboldens him, and Draupadī’s affectionate, supportive gaze further increases his eagerness for the coming confrontation.