Shloka 44
Bhāgīratha’s Tapas and the Petition to Gaṅgā (गङ्गावतरण-प्रसङ्गः)
यदि वो मत्प्रियं कार्यमेतच्छीघ्रं विधीयताम् । एवमुक्ता नरेन्द्रेण सचिवास्ते नराधिप,“यदि तुम्हें मेरा प्रिय कार्य करना है तो मेरी इस आज्ञाका शीघ्र पालन होना चाहिये।” राजन्! महाराज सगरके ऐसा कहनेपर मन्त्रियोंने शीघ्र वैसा ही किया, जैसा उनका आदेश था। युधिष्छिर! पुरवासियोंके हित चाहनेवाले महात्मा सगरने जिस प्रकार अपने पुत्रको निर्वासित किया था, वह सब प्रसंग मैंने तुमसे कह सुनाया। अब महाधनुर्धर अंशुमानसे राजा सगरने जो कुछ कहा, वह सब तुम्हें बता रहा हूँ, मेरे मुखसे सुनो
yadi vo matpriyaṃ kāryam etac chīghraṃ vidhīyatām | evam uktā narendreṇa sacivās te narādhipa ||
“ನನ್ನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ, ಈ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನೆರವೇರಿಸಿರಿ.” ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಓ ನರಾದಿಪ, ಸಚಿವರು ಅವನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದಂತೆಯೇ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ! ಪೌರಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಮಹಾತ್ಮ ಸಗರನು ತನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಾಸಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆ. ಈಗ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಅಂಶುಮಾನನಿಗೆ ಸಗರನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು.
लोगमश उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethic of prompt execution of rightful royal commands and the tension in kingship where a ruler may take severe measures—such as banishing a son—believing it serves public welfare (praja-hita), raising questions about dharma in governance.
Lomāśa quotes a king’s urgent order and notes that the ministers immediately comply. He then tells Yudhiṣṭhira that he has finished recounting how Sagara exiled his son, and he transitions to the next part: what Sagara said to the archer Aṃśumān.