Shloka 18
सगरोपाख्यानम् — कपिलकोपः, अंशुमतः विनयः, तथा भगीरथपरम्परा
Sagara Upākhyāna: Kapila’s Wrath, Aṃśumān’s Reverence, and the Bhāgīratha Line
पत्नीभ्यां सहितस्तत्र सो5तिदहृष्टमनास्तदा | तस्य ते मनुजश्रेष्ठ भार्ये कमललोचने,ऐसा कहकर भगवान् शंकर वहीं अन्तर्धान हो गये। राजा सगर भी अत्यन्त प्रसन्नचित्त हो पत्नियोंसहित अपने निवासस्थानको चले गये। नरश्रेष्ठ! तदनन्तर उनकी वे दोनों कमलनयनी पत्नियाँ वैदर्भी और शैब्या गर्भवती हुईं। फिर समय आनेपर वैदर्भीने अपने गर्भसे एक तूँबी उत्पन्न की और शैब्याने देवताके समान सुन्दर रूपवाले एक पुत्रको जन्म दिया। राजा सगरने उस तूंबीको फेंक देनेका विचार किया
patnībhyāṃ sahitas tatra so ’tidahṛṣṭamanās tadā | tasya te manujaśreṣṭha bhārye kamalalocane ||
ಆಗ ಅವನು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಮನಸ್ಸು ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಓ ಮನುಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಂತರ ಅವನ ಕಮಲಲೋಚನೆಯಾದ ರಾಣಿಗಳು—ವೈದರ್ಭೀ ಮತ್ತು ಶೈಬ್ಯಾ—ಗರ್ಭವತಿಯಾದರು. ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ವೈದರ್ಭೀ ತೂಂಬೆಯಂತಿರುವ ಒಂದು ಗುಡ್ಡೆಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಶೈಬ್ಯಾ ದೇವತಾಸಮಾನ ಸೌಂದರ್ಯದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಆಗ ರಾಜ ಸಗರನು ಆ ತೂಂಬೆಯಂತಿರುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು.
लोगश उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the need for patience and discernment: what appears inauspicious or useless at first (the gourd-like birth) may conceal a destined outcome, so rash rejection can conflict with dharma and wise kingship.
After Śiva vanishes, King Sagara returns home with his queens. Both become pregnant; one queen produces a gourd-like object while the other bears a beautiful son, and Sagara considers discarding the gourd.