Shloka 10
विन्ध्यवृद्धिनिवारणम् — The Restraint of the Vindhya
Agastya’s Injunction
क्षीणमांसैरविरुधिरैविंमज्जान्त्रैविसंधिभि: । आकीर्णराबभौ भूमि: शड्खानामिव राशिभि:,राक्षसोंके द्वारा भक्षण करनेके कारण उनके शरीरोंका मांस तथा रक्त क्षीण हो चुका था। वे मज्जा, आँतें और संधिस्थानों (घुटने आदि)-से रहित हो गये थे। इस तरह सब ओर फैली हुई सफेद हड्डियोंके कारण वहाँकी भूमि शंखराशिसे आच्छादित-सी प्रतीत होती थी
kṣīṇamāṃsair avirudhirair vimajjāntrair visaṃdhibhiḥ | ākīrṇā babhau bhūmiḥ śaṅkhānām iva rāśibhiḥ ||
ಲೋಮಶನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಕ್ಷಸರು ಭಕ್ಷಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವರ ಮಾಂಸ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿತ್ತು, ರಕ್ತವೂ ನಾಶವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಮಜ್ಜೆಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿ, ಆಂತ್ರಗಳಿಲ್ಲದವರಾಗಿ, ಸಂಧಿಗಳು ಚಿದ್ರಗೊಂಡ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚದುರಿದ ಬಿಳಿ ಎಲುಬುಗಳಿಂದ ಆ ಭೂಮಿ ಶಂಖರಾಶಿಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse uses a stark image of scattered bones to highlight the ethical collapse that accompanies predatory violence (adharma). It implicitly warns that when the strong prey upon the weak, the world becomes a place of fear and desecration, calling the listener toward restraint, protection of life, and compassion.
Lomaśa describes a scene where people have been eaten by rākṣasas: their flesh and blood are gone, their bodies reduced to disjointed remains. The ground is strewn with pale bones, compared to heaps of conch-shells.